Top
 

DIGITAL KIDS (เทคโนโลยี) ป.4 หน่วย 6 เรื่อง เข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตนเคารพในสิทธิของผู้อื่น

Imagineering Education / บทเรียนวิชาวิทยาการคำนวณ  / DIGITAL KIDS  / DIGITAL KIDS (เทคโนโลยี) ป.4 หน่วย 6 เรื่อง เข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตนเคารพในสิทธิของผู้อื่น

DIGITAL KIDS (เทคโนโลยี) ป.4 หน่วย 6 เรื่อง เข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตนเคารพในสิทธิของผู้อื่น

ระดับชั้น : ประถมศึกษาปีที่ 4
หน่วยที่ : 6
เรื่อง : เข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตนเคารพในสิทธิของผู้อื่น
สาระ : สาระที่ 8 เทคโนโลยี
ตัวชี้วัด :
ว 8.2 ป 4/5 ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย เข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตน
เคารพในสิทธิของผู้อื่น แจ้งผู้เกี่ยวข้องเมื่อพบข้อมูล หรือบุคคลที่ไม่เหมาะสม
บทนำของเรื่อง : Ditigal Citizenship คือ การเป็นพลเมืองที่ดีโดยสนับสนุนและใช้ข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยีอย่างปลอดภัย ถูกกฎหมายและ รับผิดชอบ รวมถึงการแสดงทัศนคติเชิงบวกต่อการใช้เทคโนโลยี และปฏิบัติตนอย่างมีจริยธรรมในโลกของอินเทอร์เน็ต

การสื่อสารในโลกอินเทอร์เน็ต

การสื่อสารในโลกอินเทอร์เน็ต เป็นการสื่อสารที่ต้องมีความรับผิดชอบต่อตนเอง ต่อผู้อื่น และสังคมโดยรวม การสื่อสารนั้นจำเป็นต้องมี มารยาทและกาลเทศะ ถ้าข้อมูลที่มีความถูกต้องเหมาะสมจึงควรแบ่งปันข้อมูลให้กับบุคคลอื่นโดยควรสื่อสารข้อมูลที่เป็นจริง ใช้ถ้อยคำที่สุภาพ ไม่ใช้อารมณ์ ใช้เหตุผล ใช้คุณธรรมจริยธรรมของสังคม รักชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์เป็นที่ตั้ง และที่สำคัญ ไม่สร้างผลกระทบให้กับผู้อื่น ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม

1.ไม่คัดลอกข้อมูลคนอื่น และควรบอกแหล่งที่มาของข้อมูลให้ถูกต้อง

2.ไม่สร้างผลกระทบให้กับ ตนเอง เพื่อน ครอบครัว และ สังคม

3.ข้อมูลจะต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบัน ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์

พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2560 มีการแก้ไขเพิ่มเติมอัตราโทษปรับหรือจำคุก การส่งข้อมูลก่อให้เกิดความเดือดร้อนรําคาญแก่ผู้รับ หรือนำข้อมูลเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ บิดเบือน ลามก ตัดต่อภาพผู้อื่นให้เสียชื่อเสียง อับอาย เพราะฉะนั้นต้องระมัดระวังการสื่อสารผ่านอินเทอร์เน็ต

4.ไม่ควรใช้ข้อมูลที่เสียดสีใส่ร้ายและก่อให้เกิดความขัดแย้ง ไม่ควรตอบโต้และ ควรแจ้งผู้เกี่ยวข้องเมื่อพบข้อมูลหรือบุคคลที่ไม่เหมาะสม

การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย

ในยุคของดิจิทัล (Digital Age) ในปัจจุบัน ประเทศไทยมีโทรศัพท์เคลื่อนที่ หรือ สมาร์ทโฟนมากกว่า 90 ล้านหมายเลข ซึ่งมากกว่าจำนวนประชากร มีการติดต่อสื่อสาร พูดคุยแลกเปลี่ยนข้อมูลสารสนเทศอยู่ตลอดเวลา ทำให้การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย เป็นเรื่องที่สำคัญ ซึ่งผู้ใช้ทุกคนต้องมีส่วนร่วมรับผิดชอบ ซึ่งจะเรียกว่า วงแหวนแห่งความรับผิดชอบ (Rings of Responsibility) ซึ่งสามารถแบ่งได้ 3 ระดับคือ

1. ความรับผิดชอบต่อตนเอง คือในฐานะผู้ใช้งานควรคำนึงถึงความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยต่อตนเอง ต้องเข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตนเอง
2. ความรับผิดชอบต่อผู้อื่น ควรระมัดระวังข้อมูลที่ส่งและรับ ที่จะมีผลกระทบต่อผู้อื่นได้ หรือ การเคารพสิทธิของผู้อื่น
3. ความรับผิดชอบต่อสังคม การติดต่อสื่อสารในปัจจุบันไม่เพียงแต่เป็นการสื่อสารไปยังเพื่อนหรือกลุ่มคนที่รู้จักเท่านั้น แต่เป็นการสื่อสารที่สามารถส่งต่อไปยังบุคคลอื่นที่ไม่รู้จักได้ จึงควรระมัดระวัง เพราะการสื่อสารที่ขาดความรับผิดชอบอาจจะส่งผลกระทบกับสังคม ประเทศ และโลกได้

1. ความรับผิดชอบต่อตนเอง คือ ต้องเข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตนเอง ควรคำนึงถึงความเป็นสิทธิส่วนตัวของข้อมูลส่วนตัวที่ไม่ควรส่งให้กับบุคคลอื่นทราบ และหน้าทีี่ต้องรับผิดชอบต่อข้อมูลที่รับหรือส่ง และคำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้น โดยข้อมูลส่วนตัวของตนเองประกอบด้วย
1.1 ประวัติส่วนตัว เช่น ชื่อ-นามสกุล ที่อยู่ วันเกิด เบอร์โทรศัพท์ เลขบัตรประชาชน
1.2 ชื่อผู้ใช้งาน และรหัสผ่าน (Username & Password)
1.3 เลขบัญชีธนาคาร รหัสบัตร ATM
1.4 รูปภาพ หรือวิดีโอส่วนตัว หรือแม้แต่รูปภาพในสื่อสังคมออนไลน์
ซึ่ง การปกป้องข้อมูลส่วนตัว สามารถทำได้ดังต่อไปนี้

1.ต้องใช้อินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัย (Internet Safety) เช่น ไม่ทักทายหรือไม่บอกรหัสผ่านหรือเลขประจำตัวประชาชน

2.รู้จักเก็บข้อมูลส่วนตัวสำคัญไม่ให้คนอื่นทราบ (Privacy & Security) หรือแม้แต่การออกจากระบบเมื่อเลิกใช้งาน

3.ควรจะรักษาระดับความสัมพันธ์และการสื่อสารกับบุคคลอื่นในโลกดิจิทัล (Relationship & Communication)

4.ควรกำหนดตัวตนของตนเองในการเล่นเกมเพื่อป้องกันผู้ไม่ประสงค์ดีต่อเรา (Self-image & Identity)

2. ความรับผิดชอบต่อผู้อื่นและสังคม ควรระมัดระวังข้อมูลที่ส่งและรับ ที่จะมีผลกระทบต่อผู้อื่นได้ หรือ การเคารพสิทธิของผู้อื่น เช่น ไม่สร้างข้อความเท็จส่งให้ผู้อื่น ไม่สร้างความเดือดร้อนต่อผู้อื่นโดยการส่งสแปม ข้อความลูกโซ่ ส่งต่อโพสต์ที่มีข้อมูลส่วนตัวของผู้อื่น ส่งคำเชิญเล่นเกม ไม่เข้าถึงข้อมูลส่วนตัวหรือการบ้านของบุคคลอื่น โดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์/ ชื่อบัญชีของผู้อื่น เป็นต้น

1.ต้องไม่กลั่นแกล้ง หรือระมัดระวัง การกลั่นแกล้งของผู้อื่นในโลกดิจิทัล (Cyberbullying & Digital Drama) เช่น ไม่สร้างข้อความเท็จและส่งให้ผู้อื่น ไม่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์/ ชื่อบัญชีของผู้อื่น

2.การระมัดระวังและเคารพสิทธิการนำข้อมูลผู้อื่นมาใช้ (Creative Credit & Copyright) เช่น ไม่เข้าถึงข้อมูลส่วนตัวหรือการบ้านของบุคคลอื่น

3.ระมัดระวังการรับและส่งข้อมูลข่าวสารที่ไม่มีความน่าเชื่อถือ (Information Literacy) เช่น การส่งสแปม ข้อความลูกโซ่ ส่งคำเชิญเล่นเกม

4.ระมัดระวังการส่งข้อมูลที่เป็นอันตรายต่อชื่อเสียงของตนเองและผู้อื่นในอนาคต (Digital Footprint & Reputation) เช่น ส่งต่อโพสต์ที่มีข้อมูลส่วนตัวของผู้อื่น

กฎหมายลิขสิทธิ์

ลิขสิทธิ์ (Copyright) คือ สิทธิ์ความเป็นเจ้าของแต่เพียงผู้เดียวในผลงานที่ได้สร้างสรรค์ขึ้นมา โดยมีกฎหมายให้ความคุ้มครอง และลิขสิทธิ์เป็นทรัพย์สินทางปัญญาชนิดหนึ่ง

กฏหมายลิขสิทธิ์ (Copyright Law) คือ กฎหมายที่คุ้มครองผลงานที่ผู้สร้างขึ้นด้วยความวิริยอุตสาหะ คุ้มครองห้ามมิให้ผู้ใด ทำซ้ำ ดัดแปลง เปลี่ยนแปลง และเผยแพร่สู่สาธารณะ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์

กฎหมายลิขสิทธิ์ ฉบับปัจจุบันคือ ปี พ.ศ. 2558 เป็นฉบับปรับปรุงจาก ปี พ.ศ. 2537
โดยเพิ่มให้ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตเข้ามามีส่วนในการขจัดงานละเมิดบนอินเทอร์เน็ต เพิ่มบัญญัติค่าเสียหาย การขายงานลิขสิทธิ์มือสอง เป็นต้น

ปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์หรือทรัพย์สินทางปัญญา มีการขยายตัวเพิ่มมากขึ้น และส่งผลกระทบต่อการค้าการลงทุน และยังทำให้ผู้สร้างสรรค์ผลงานใหม่ๆ ขาดแรงจูงใจในการสร้างสรรค์ผลงาน มีผลทำให้ประเทศไม่พัฒนาทั้งด้านสินค้าและด้านความคิด แรงจูงใจ อีกทั้งประเทศไทยยังต้องเผชิญกับการกีดกันทางการค้ากับประเทศต่าง ๆ ที่ได้ไปละเมิดลิขสิทธิ์ของสินค้าในประเทศนั้นมา จึงควรช่วยกันสร้างความตระหนักในการไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ ซึ่งจะส่งผลกระทบดังต่อไปนี้

1.การละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นการคัดลอกหรือขโมยผลงาน ทำให้ไม่มีการพัฒนาใด ๆ เกิดขึ้น

2.การละเมิดลิขสิทธิ์ ทำให้ไม่มีการพัฒนา จึงไม่มีการลงทุนเกิดขึ้น ทำให้เศรษฐกิจไม่เจริญเติบโต

3.สร้างนิสัยจนกลายเป็นคนชอบคัดลอกผลงานของผู้อื่นอยู่เสมอ ไม่คิดสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ด้วยตนเอง

4.การละเมิดลิขสิทธิ์ ทำให้ไม่เป็นที่ยอมรับของสังคมโลก

โปรแกรมสื่อสังคมออนไลน์

โปรแกรมที่ใช้สื่อสารผ่านอินเทอร์เน็ตจะเรียกว่า โปรแกรมสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) เป็นโปรแกรมที่ใช้สนทนา แลกเปลี่ยนข้อมูล ภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหว ไปยังเพื่อนกลุ่มเพื่อนหรือสังคม ได้อย่างรวดเร็ว

E-mail คือจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ นิยมใช้ในการรับ – ส่ง หรือส่งต่อข้อความ เอกสาร รูปภาพ หรือ เพลง ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

Facebook เป็นโปรแกรมสื่อสารในสังคมออนไลน์ที่นิยมใช้กันมาก ผู้ใช้สามารถ ติดต่อสื่อสารกับผู้ใช้ facebook สามารถส่ง รูปภาพ วิดีโอ รวมถึงการพูดคุย

Twitter เป็นโปรแกรมสื่อสังคมออนไลน์เน้นข้อความเป็นหลัก

Skype เป็นโปรแกรมสื่อสารทั้งภาพและเสียง สามารถสื่อสารแบบเห็นหน้าได้

Google+ เป็นโปรแกรมสื่อสารสังคม Online ของ Google

Line เป็นโปรแกรมสื่อสารสามารถส่งได้ทั้งข้อความและเสียง

Instagram เป็นโปรแกรมสื่อสารที่เน้นการส่งรูปภาพและข้อความ

โปรแกรมที่ใช้สื่อสารผ่านอินเทอร์เน็ตมีด้วยกันมากมาย โดยได้รับความนิยมในแต่ละช่วงที่ไม่เหมือนกันขึ้นอยู่กับการพัฒนาของโปรแกรมนั้น ๆ

Technology Challenge

แย่แล้ว! ลิปดาทำอะไรลงไปเนี่ย
เมื่อคืนขณะที่ลิปดากำลังเล่น facebook มีคนมาขอเพิ่มเป็นเพื่อนและสนทนากันเป็นเวลานานจนลิปดารู้สึกสบายใจ เพื่อนคนนั้นบอกว่ามีปัญหาและขอยืมข้อมูลส่วนตัว เพื่อจะได้แอบไปติดต่อกับพ่อแม่ที่ทะเลาะกัน ด้วยความเชื่อใจ ลิปดาจึงให้ไปวันรุ่งขึ้นเมื่อลิปดามาถึงโรงเรียน โพล่ามาบอกว่า เมื่อคืนลิปดาทำอะไรลงไป มีข้อความไม่ดีของลิปดาส่งไปหาคนอื่นเต็มเลย

Missions :
1. จากเหตุการณ์ให้ช่วยกันวิเคราะห์ว่าลิปดาได้ให้ข้อมูลอะไรไปกับคนแปลกหน้า
2. ผลกระทบคืออะไร และแนวทางแก้ไขควรทำอย่างไร
3. ถ้านักเรียนเป็นลิปดาจะหาวิธีปกป้องข้อมูลส่วนตัวอย่างไร
4. ให้แต่ละกลุ่มช่วยกันนำเสนอเรื่องสิทธิและหน้าที่ของตนเองในการใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัยเพื่อเผยแพร่ให้ทุกคนรู้
Materials :
1. กระดาษเทาขาว
2. อุปกรณ์เครื่องเขียนอื่น ๆ
3. คอมพิวเตอร์
Ask : สิทธิและหน้าที่ของตนเองในการใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัยข้อมูลส่วนตัวมีอะไรบ้าง การป้องกันข้อมูลส่วนตัว ทำได้อย่างไรบ้าง
Plan & Design : แบ่งหน้าที่การทำงานวางแผนเพื่อให้งานสำเร็จตามเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้

Technology workshop

Ring of Responsibility

Investigate Idea : เพื่อนลิปดาขอโพล่าลอกการบ้าน แต่โพล่าไม่อนุญาตเพื่อนของลิปดาจึงแอบเข้าไปในเครื่องคอมพิวเตอร์และแอบใช้อีเมลของโพล่าที่ไม่ได้ Logout ออกและแอบนำข้อมูลการบ้านออกมา และยังส่งข้อความไปยังเพื่อนคนอื่นในลักษณะของแชร์ลูกโซ่ หรือ สแปม
Missions :
1. จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นให้นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์ว่าเพื่อนของลิปดาได้ทำอะไรที่เป็นการไม่เคารพสิทธิของผู้อื่น
2. ให้นักเรียนออกแบบโปสเตอร์เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์ให้กับคนอื่นทราบว่า การเคารพสิทธิของผู้อื่น ควรทำอย่างไรและหากผู้ใดกระทำผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ 2560 จะได้รับโทษอย่างไร
Materials : 1. คอมพิวเตอร์และโปรแกรม Excel 2. อุปกรณ์เครื่องเขียน
ASK : นักเรียนเข้าใจการเคารพสิทธิของผู้อื่นในการใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัยหรือไม่
Plan&Design : วางแผนและออกแบบการทำงานอย่างเป็นระบบ
Building&Testing : ให้นักเรียนลงมือทำตามแผนที่กำหนดไว้
Evaluation&Redesign :
1. นักเรียนสามารถทำภารกิจนี้สำเร็จหรือไม่
2. ส่วนที่ยากที่สุดของภารกิจนี้คืออะไร
3. แนวความคิดที่ได้จากนำเสนอคืออะไร