Top
 

DIGITAL KIDS (เทคโนโลยี) ป.3 หน่วย 6 เรื่อง ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย

Imagineering Education / บทเรียนวิชาวิทยาการคำนวณ  / DIGITAL KIDS  / DIGITAL KIDS (เทคโนโลยี) ป.3 หน่วย 6 เรื่อง ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย

DIGITAL KIDS (เทคโนโลยี) ป.3 หน่วย 6 เรื่อง ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย

ระดับชั้น : ประถมศึกษาปีที่ 3
หน่วยที่ : 6
เรื่อง : ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัยปฏิบัติตามข้อตกลงในการใช้อินเทอร์เน็ต
สาระ : สาระที่ 8 เทคโนโลยี
ตัวชี้วัด : ว 4.2 ป 3/5 ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย ปฏิบัติตามข้อตกลงในการใช้อินเทอร์เน็ต
บทนำของเรื่อง : Digital Literacy การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารอย่างปลอดภัย รู้เท่าทันสื่อ นวัตกรรม ผลกระทบของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารต่อการดำเนินชีวิต อาชีพ สังคม และวัฒนธรรม

ยุคดิจิทัล (Digital Age)

คือ ยุคแห่งข้อมูลข่าวสาร ซึ่งการสื่อสารผ่านอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เช่น โทรศัพท์เคลื่อนที่หรือสมาร์ทโฟน คอมพิวเตอร์ เป็นต้น โดยสื่อสารผ่านโครงข่ายอินเทอร์เน็ต (Internet) ซึ่งมีความเร็วสูงจากการสื่อสารการรับส่งข้อมูลที่รวดเร็วทำให้เกิดทั้งข้อดีและข้อเสียต่อผู้ใช้หรือ พลเมืองในยุคดิจิทัล (Digital Citizenship) จึงจำเป็นต้องมีความระมัดระวัง และควรมีทักษะความรู้ในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารอย่างปลอดภัย รู้เท่าทันสื่อ นวัตกรรมและผลกระทบของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารต่อการดำเนินชีวิต อาชีพ สังคม และวัฒนธรรม หรือที่เรียกว่า ทักษะความเข้าใจและการใช้เทคโนโลยีในยุคดิจิทัล (Digital Literacy)

ทำไมต้องเรียนรู้ทักษะความเข้าใจและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล
ในปัจจุบันโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จากยุค Analog ไปสู่ยุค Digital และ ยุค Robotic จึงทำให้เทคโนโลยีดิจิทัลมีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตและการทำงาน แต่อาจจะทำให้เกิดความเสี่ยงจากการใช้เทคโนโลยีที่ไม่เหมาะสม เช่น การสูญหายของข้อมูลส่วนตัวทำให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินจากการโจรกรรมข้อมูล การโจมตีทางไซเบอร์ เป็นต้น

ทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital literacy) เป็นพื้นฐานที่จะเป็นตัวช่วยการสื่อสาร การทำงานร่วมกันกับผู้อื่น สามารถเรียนรูู้และพัฒนาตนเองในอนาคต เพื่อก้าวไปสู่การเป็น Thailand 4.0 ต่อไป

การเป็นพลเมืองที่ดีในยุคดิจิทัลโดย Commonsense Media

เว็บไซต์ commonsense media (www.commonsensemedia.org) เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับการสนับสนุนจากองค์กรต่างๆ ทั่วโลกได้พัฒนาหลักสูตรสำหรับพลเมืองในยุคดิจิทัล (Digital Citizenship) หรือเป็นข้อตกลงหรือข้อควรระวังในการใช้อินเทอร์เน็ตโดยมีหัวข้อดังต่อไปนี้

การเป็นพลเมืองดิจิทัล (Digital Citizenship)

1.ต้องใช้อินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัย (Internet Safety) เช่น ไม่ทักทายหรือพูดคุยกับผู้อื่นซึ่งอาจจะเป็นมิจฉาชีพได้

2.รู้จักเก็บข้อมูลส่วนตัวสำคัญไม่ให้คนอื่นทราบ (Privacy & Security) เช่น Username และ Password

3.ควรจะรักษาระดับความสัมพันธ์และการสื่อสารกับบุคคลอื่นในโลกดิจิทัล (Relationship & Communication)

4.ต้องไม่กลั่นแกล้งหรือระมัดระวังการกลั่นแกล้งของผู้อื่นในโลกดิจิทัล (Cyberbullying & Digital Drama)

5.ระมัดระวังการส่งข้อมูลที่เป็นอันตรายต่อชื่อเสียงของตนเองในอนาคต (Digital Footprint & Reputation)

6.ควรกำหนดตัวตนของตนเองในการเล่นเกมเพื่อป้องกันผู้ไม่ประสงค์ดีต่อเรา (Self-image & Identity)

7.ระมัดระวังการรับ และ ส่งข้อมูลข่าวสารที่ไม่มีความน่าเชื่อถือ (Information Literacy)

8.การระมัดระวังและเคารพสิทธิการนำข้อมูลผู้อื่นมาใช้ (Creative credit & Copyright)

ความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว

ความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว (Safety & Privacy)
เป็นนโยบายที่ทุก ๆ คน และทุกเว็บไซต์ให้ความสำคัญมาก เพราะหากข้อมูลส่วนตัวของผู้ใช้ถูกมิจฉาชีพในโลกอินเทอร์เน็ตที่เรียกว่า แฮกเกอร์ (Hacker) ขโมยไปจะเกิดผลกระทบมากมาย

ข้อมูลส่วนตัว (Privacy)
คือ ข้อมูลที่แสดงความเป็นตัวตนของเรา เช่น ชื่อ-นามสกุล ที่อยู่เบอร์โทรศัพท์ เลขที่บัตรประชาชน ชื่อบัญชีผู้ใช้-รหัสผ่าน จำนวนเงินเลขที่บัญชีธนาคาร เป็นต้น

ทำอย่างไรเมื่อเกิดปัญหาการใช้งาน

ปัญหาที่เกิดจากการใช้งานเทคโนโลยีสารสนเทศ อย่างไม่เหมาะสมนั้น อาจจะเกิดปัญหาในด้านต่าง ๆ เช่น เกิดจากการใช้งานไม่ถูกต้อง (Peopleware) หรือเกิดจากอุปกรณ์ (Hardware) หรือจากซอฟต์แวร์ ซึ่งเมื่อเกิดปัญหาจากการใช้งาน ควรจะดำเนินการดังต่อไปนี้

ทำอย่างไรเมื่อเกิดการกลั่นแกล้งทางอินเทอร์เน็ต (Cyberbully)
การกลั่นแกล้งกันทางอินเทอร์เน็ตมีด้วยกัน หลากหลายรูปแบบไม่ว่าจะเป็นการใส่ร้าย เสียดสี ทำร้ายจิตใจคนอื่น โดยอาจส่งเป็นข้อความ รูปภาพ หรือเสียง ผ่านโซเชียล ซึ่งวิธีการปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุการณ์ ควรจะดำเนินการดังต่อไปนี้

ร่องรอยในโลกอินเทอร์เน็ต (Digital Footprint)

เด็ก ๆ รู้ไหมว่า ทุกครั้งที่เราเข้าไปใช้อินเทอร์เน็ต เช่น การโพสต์ข้อความจะเกิดเป็นร่องรอยขึ้น ถ้าใครอยากรู้ข้อมูลของเราก็สามารถค้นหาได้ทันที ดังนั้นเราควรระมัดระวังในเรื่องการโพสต์ข้อความที่ไม่เหมาะสมก่อนจะส่งออกไปนะครับ

ร่องรอยในโลกอินเทอร์เน็ต (Digital Footprint)
ร่องรอยบนโลกอินเทอร์เน็ต (Digital Footprint) คือ ร่องรอยการกระทำของผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ต เช่น หากเราทำอะไรลงไปในโลกอินเทอร์เน็ตจะคงอยู่อย่างถาวรยากที่จะลบมันออกไปได้ และเมื่อบุคคลอื่นเข้ามาอ่านอาจนำข้อมูลของเราไปเผยแพร่ได้ จะทำให้เกิดผลเสียต่อตัวเราและคนอื่นมากมาย ฉะนั้น เด็ก ๆ จะต้องระมัดระวังให้มากในการส่งข้อมูลลงไปในโลกของอินเทอร์เน็ต
*DIGITAL FOOTPRINT แปลมาจาก Digital คือ ยุคดิจิทัล
*FootPrint คือ รอยเท้า รวมกัน แปลว่า ร่องรอยในโลกของอินเทอร์เน็ต

การหาร่องรอยในโลกของสื่ออินเทอร์เน็ต
เว็บไซต์ต่าง ๆ จะเก็บร่องรอยต่าง ๆของผู้ใช้งานไว้ซึ่งอยู่ในรูปแบบของการสมัครเมล การดาวน์โหลด การอัปโหลด การแชร์ข้อมูลหรือรูปภาพ การโพสต์ข้อความ เช่น facebook, twitter, msn, instagram ฯลฯ

1.ร่องรอยการส่งข้อความ หรือแสดงความคิดเห็นลงบนเว็บไซต์ สื่อสังคมออนไลน์หรือ Blog ต่างๆ

2.ร่องรอยในการปักหมุด (Check In) ตามสถานที่ต่าง ๆ ที่เคยไป

3.ร่องรอยจากข้อมูลส่วนตัว เช่น ชื่อ นามสกุล อีเมล ที่ไปสมัครไว้ตามเว็บไซต์ต่างๆ

4.ร่องรอยจากข่าวสารต่างๆ ที่ไปร่วมกิจกรรมหรือการ Login เข้าไปในเว็บไซต์ต่างๆ

เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT)

เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร หมายถึง เทคโนโลยีการถ่ายทอดข้อมูล ข่าวสาร จากผู้ส่งสาร ไปยังผู้รับสาร ให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ด้วยความรวดเร็ว โดยผ่านสื่อ (Media) ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น หนังสือพิมพ์ โทรทัศน์ แท็บเล็ต นาฬิกาอัจฉริยะ (Smart Watch) และ แว่นตาอัจฉริยะ เป็นต้น

วิวัฒนาการของอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
อุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารได้ถูกพัฒนามาตลอดตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน โดยอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศในปัจจุบันสามารถส่งข้อมูลผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตด้วยความเร็วมากกว่า 100 GB โดยอุปกรณ์ที่ใช้กันในปัจจุบัน มีการพัฒนาอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้ผสมรวมกัน ซึ่งจากตัวอย่างก็คือ

การรวมกันของอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร คอมพิวเตอร์ กับโทรศัพท์รวมกัน และเพื่อให้สามารถพกพาได้สะดวกจึงรวมกันเป็นนาฬิกาอัจฉริยะ และ แว่นตาอัจฉริยะ ซึ่งสามารถพกพาได้สะดวก

ซอฟต์แวร์หรือโปรแกรมในการสื่อสาร

การสื่อสารในปัจจุบันนอกจากอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่จำเป็นแล้วยังต้องอาศัยเครื่องมือในการสื่อสารที่สำคัญอีกอย่างหนึ่ง ก็คือ ซอฟต์แวร์ หรือโปรแกรมที่ใช้ในการสื่อสารซึ่งในปัจจุบัน โปรแกรมสื่อสังคมออนไลน์ เป็นโปรแกรมที่ได้ความนิยมมากที่สุด โดยลักษณะของการสื่อสารในปัจจุบัน สามารถส่งเป็นข้อความ รูปภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหว ซึ่งสามารถส่งข้อมูลเป็นแบบปัจจุบัน (Real Time) ได้ทันที ซึ่งโปรแกรมหรือเครื่องมือที่ใช้ในการสื่อสารในปัจจุบันมีลักษณะดังต่อไปนี้

ข้อดีในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

ข้อเสียในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

Technology workshop

แก๊งคอลเซ็นเตอร์

Investigate Idea : ลิปดาและโพล่านั่งดูข่าวแก๊งคอลเซ็นเตอร์จึงสงสัยว่ามีคนถูกมิจฉาชีพจำนวนมากที่มาหลอกขโมยข้อมูลส่วนตัวทำให้เหยื่อสูญเสียเงินจำนวนมาก จึงคิดช่วยกันทำป้ายโปสเตอร์เพื่อบอกถึงข้อดีและข้อเสียของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสื่อสาร
Missions : จากปัญหาข้างต้น ให้นักเรียนหาข้อดีข้อเสียของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร โดยทำเป็นป้ายโปสเตอร์เพื่อนำเสนอและนำเสนอหน้าชั้นเรียน เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป
Materials : อุปกรณ์แล้วแต่คุณครูกำหนด
ASK : นักเรียนเข้าใจ ข้อดีและข้อเสียของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
Plan&Design : วางแผนและออกแบบป้ายโปสเตอร์ข้อดีและข้อเสียของอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร โดยหาข้อมูลเพิ่มเติมจาก อินเทอร์เน็ต
Building&Testing : ให้นักเรียนประดิษฐ์และทดสอบการนำเสนองานของโปสเตอร์
Evaluation&Redesign :
1. นักเรียนสามารถทำภารกิจนี้สำเร็จหรือไม่
2. นักเรียนเกิดปัญหาจากการทำภารกิจนี้หรือไม่
3. นักเรียนมีวิธีการแก้ไขปัญหาอย่างไร